finansowanie programów zdrowotnychprogramy polityki zdrowotnej

Obszary tematyczne PPZ z możliwością dofinansowania NFZ

Zdecydowana większość programów polityki zdrowotnej finansowana jest ze środków własnych JST lub w ramach współfinansowania JST oraz NFZ. Możliwość dofinansowania samorządowych programów polityki zdrowotnej przez NFZ pojawiła się w roku 2017 i była odpowiedzią na rekomendacje Najwyższej Izby Kontroli, opracowane na podstawie prowadzonego przez tę instytucję postępowania kontrolnego w latach 2013–2015.

Środki finansowe w obszarze zdrowia – NFZ

W aktualnej rzeczywistości prawnej, zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, NFZ może przekazać środki finansowe w obszarze zdrowia na dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez JST w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych określonych w wykazach świadczeń gwarantowanych. Dofinansowanie to nie może przekraczać:

  • 80% środków przewidzianych na realizację programu JST o liczbie mieszkańców nieprzekraczającej 5 tys.,
  • 40% środków przewidzianych na realizację programu JST o liczbie mieszkańców przekraczającej 5 tys.

Zgodnie z danymi GUS, według stanu na 1 stycznia 2025 r. podział administracyjny Polski obejmował 2 873 jednostki samorządu terytorialnego. Liczba gmin poniżej 5 tys. mieszkańców wynosi ok. 646 jednostek, zatem stanowią one raptem 22,5% ogółu JST mogących starać się o dofinansowanie realizacji PPZ przez NFZ. W związku z powyższym zdecydowana większość samorządów w Polsce może się starać o wsparcie finansowe na poziomie do 40% środków przewidzianych na realizację PPZ.

PPZ z możliwością dofinansowania z NFZ – Rekomendacja AOTMiT

Projekt programu polityki zdrowotnej przygotowany w oparciu o rekomendację nie wymaga opiniowania. Aktualnie o dofinansowanie z NFZ mogą ubiegać się samorządy realizujące następujące PPZ oparte o Rekomendacje AOTMiT:

  • Profilaktyka i wczesne wykrywanie cukrzycy typu 2 w populacji osób dorosłych
  • Profilaktyka i wykrywanie osteoporozy
  • Profilaktyka i wczesne wykrywanie boreliozy
  • Profilaktyka próchnicy zębów u dzieci i młodzieży
  • Profilaktyka przewlekłych zakażeń HCV i HBV
  • Profilaktyka przewlekłych bólów kręgosłupa
  • Profilaktyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)
  • Profilaktyka i diagnostyka depresji poporodowej
  • Profilaktyka i wczesne wykrywanie reumatoidalnego zapalenia stawów
  • Profilaktyka chorób naczyń mózgowych z uwzględnieniem udaru mózgu
  • Profilaktyka i wykrywanie raka płuca
  • Profilaktyka obrzęku limfatycznego po leczeniu raka piersi
  • Profilaktyka i wczesne wykrywanie nowotworów głowy i szyi
  • Rehabilitacja po COVID-19
  • Profilaktyka uzależnień od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych u młodzieży i młodych dorosłych

PPZ z możliwością dofinansowania z NFZ – opinia AOTMiT

Projekt programu polityki zdrowotnej, dla którego nie wydano Rekomendacji, wymaga zaopiniowania przez AOTMiT. Uzyskanie opinii pozytywnej lub warunkowo pozytywnej wraz z wprowadzeniem wymaganych zmian jest niezbędne dla realizacji PPZ zgodnie z przepisami polskiego prawa. Proces wydawania opinii trwa maksymalnie 2 miesiące. Aktualnie o dofinansowanie z NFZ mogą ubiegać się samorządy realizujące następujące PPZ, pozytywnie lub warunkowo pozytywnie zaopiniowane przez AOTMiT:

  • Profilaktyka i wczesne wykrywanie wad wzroku w populacji dzieci przedszkolnych
  • Profilaktyka i wczesne wykrywanie wad słuchu w populacji dzieci szkolnych
  • Profilaktyka i wczesne wykrywanie depresji w populacji młodzieży/młodych dorosłych
  • Zwiększenie dostępności do opieki geriatrycznej
  • Zwiększenie dostępności do opieki paliatywnej i hospicyjnej
  • Zwiększenie dostępności do świadczeń rehabilitacji leczniczej

Podsumowanie

Podsumowując, w obecnej rzeczywistości prawnej wymienia się ponad 20 obszarów tematycznych PPZ, w przypadku których możliwe jest uzyskanie dofinansowania z NFZ. Należy jednak podkreślić, że o dofinansowanie samorząd ubiega się poprzez złożenie wniosku do NFZ do 1 września roku kalendarzowego poprzedzającego rok realizacji (np. złożenie wniosku do 1 września 2026 r. daje możliwość uzyskania dofinansowania dla działań realizowanych w ramach PPZ w roku 2027). Wnioski do NFZ składa się corocznie, niezależnie od wieloletniego okresu realizacji programu. Nasza usługa opracowania projektu programu polityki zdrowotnej obejmuje przygotowanie wniosku o dofinansowanie PPZ przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Wszystkich zainteresowanych realizacją PPZ bez dofinansowania z NFZ zapraszamy do zapoznania się z artykułem dotyczącym tego tematu.