Jak opracować projekt Programu Polityki Zdrowotnej dotyczący profilaktyki raka prostaty?
Projekt Programu Polityki Zdrowotnej dotyczący profilaktyki i wczesnego wykrywania raka gruczołu krokowego należy opracować zgodnie ze wzorem PPZ, wynikającym z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wzoru programu polityki zdrowotnej, wzoru raportu końcowego z realizacji programu polityki zdrowotnej oraz sposobu sporządzenia projektu programu polityki zdrowotnej i raportu końcowego z realizacji programu polityki zdrowotnej.
Program należy opracować zgodnie z nr 40/2025 z dnia 31 marca 2025 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzanych w ramach programów polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji tych programów, dotyczących profilaktyki nowotworów gruczołu krokowego
Opracowanie programu polityki zdrowotnej przez naszą firmę to gwarancja, że będzie on zgodny z wymaganym przepisami prawa wzorem PPZ, a także zgodny z Rekomendacją AOTMiT. Wydanie samej Rekomendacji przez AOTMiT stanowi pewne ułatwienie dla samorządu podejmującego się samodzielnego opracowania projektu PPZ, natomiast należy pamiętać, że nie jest to gotowy do wdrożenia program. Nadal należy podjąć wiele decyzji przekładających się w trakcie realizacji PPZ na jego efektywność i łatwość w rozliczeniu jego realizacji (w tym szczególnie w przypadku dofinansowania z NFZ). Konieczny jest odpowiedni dobór populacji docelowej i interwencji – obszary te nie zawsze mogą być tak szerokie jak w Rekomendacji, głównie z uwagi na ograniczenia finansowe. Z drugiej strony, nie ze wszystkich zapisów można w projekcie PPZ zrezygnować, aby nadal był zgodny z Rekomendacją. Dodatkowo, jedynie właściwe zaplanowanie sposobu monitorowania i ewaluacji pozwala na pozyskiwanie od Realizatora niezbędnych danych, pozwalających na bezproblemowe rozliczenie finansowe programu. Kwestie te należy doprecyzować już na etapie tworzenia samego projektu PPZ. Profesjonalne doradztwo jest w tym przypadku nieocenione i pozwala na efektywną realizację programu polityki zdrowotnej.
Dlaczego warto?
- Rak gruczołu krokowego (rak prostaty/rak stercza) jest nowotworem złośliwym wywodzącym się pierwotnie z obwodowej strefy gruczołu krokowego.
- Przeżycie zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz zastosowanego sposobu leczenia. Po leczeniu radykalnym odsetek przeżyć 5-letnich wynosi 70-85%, zaś odsetek przeżyć 10-letnich 50-75%. U mężczyzn z miejscowym lub lokalnym zaawansowaniem raka gruczołu krokowego przeżycie 5-letnie wynosi niemal 100%.
- Zapewnienie mieszkańcom z grup szczególnego ryzyka bezpłatnych badań diagnostycznych w kierunku raka gruczołu krokowego pozwala na zwiększenie wykrywalności tej choroby oraz wdrożenie procesu terapeutycznego na jej wczesnym etapie, co sprzyja efektywności leczenia minimalizując ryzyko powikłań.
- Działania informacyjno-edukacyjne zwiększają wiedzę mieszkańców nt. profilaktyki pierwotnej i wtórnej raka gruczołu krokowego, co może zmniejszać ryzyko jego występowania oraz późnego wykrywania wśród lokalnej społeczności.
- Dane epidemiologiczne potwierdzają celowość realizacji działań profilaktycznych w zakresie profilaktyki raka gruczołu krokowego. W Polsce RGK jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród mężczyzn i trzecią najczęściej występującą przyczyną zgonów na nowotwory złośliwe wśród mężczyzn.
Populacja docelowa – profilaktyka raka prostaty
Populację docelową w programie w zakresie działań edukacyjnych stanowią wszyscy dorośli mężczyźni, w przypadku badań przesiewowych – są to mężczyźni w wieku 50-69 lat bez dodatkowych czynników ryzyka oraz mężczyźni w wieku 40-49 lat z dodatkowymi czynnikami ryzyka (historia zachorowania na raka gruczołu krokowego poniżej 50 r. ż. u krewnego w pierwszym stopniu pokrewieństwa i/lub potwierdzone nosicielstwo mutacji genów BRCA1/2).
Interwencje – profilaktyka raka prostaty
PPZ w obszarze profilaktyki i wczesnego wykrywania raka gruczołu krokowego obejmuje działania edukacyjne, lekarską wizytę kwalifikującą do programu, badania przesiewowe (pomiar stężenia PSA) oraz lekarską wizytę kontrolną.
Realizator – profilaktyka raka prostaty
Program polityki zdrowotnej może być realizowany przez poradnię lekarza rodzinnego (POZ), poradnię specjalistyczną (AOS), podmiot realizujący świadczenia szpitalne lub prywatną praktykę lekarską (z dostępem do laboratorium medycznego).
Profilaktyka raka prostaty – dofinansowanie ze środków NFZ
W aktualnej rzeczywistości prawnej, zgodnie z ustawą o ŚOZ, NFZ może przekazać środki na dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez JST w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych określonych w wykazach świadczeń gwarantowanych. W programie polityki zdrowotnej dotyczącym profilaktyki raka gruczołu krokowego można ubiegać się o dofinansowanie wizyt lekarskich oraz badań przesiewowych. Dofinansowanie to nie może przekraczać zazwyczaj 40% (w przypadku JST o liczbie mieszkańców powyżej 5 tys.), rzadziej – 80% (w przypadku mniejszych JST).
Podsumowanie
Podsumowując, należy podkreślić, że opracowanie programu polityki zdrowotnej, w tym w obszarze profilaktyki raka gruczołu krokowego, stanowi kwestię złożoną i trudną, którą warto zlecić specjalistom zdrowia publicznego. Właściwe zaprojektowanie programu przełoży się na jego efektywną i bezproblemową realizację, a także pozwoli na bezproblemowe rozliczenie z NFZ w przypadku korzystania z dofinansowania. Wszystkie samorządy, które chcą samodzielnie opracowywać programy polityki zdrowotnej, zachęcamy do skorzystania z naszej oferty szkoleń i warsztatów.